کیت کراتینین
بررسی کیت کراتینین شرکت من، کراتینین محصول کاتابولیسم غیرآنزیمی کراتین فسفات در ماهیچه های اسکلتی می باشد. کراتینین همانند اوره به طور کامل توسط کلیه ها دفع می شود و دفع کراتینین از طریق ادرار می تواند شاخص بسیار خوبی برای عملکرد کلیه ها باشد.
بنابراین در صورت طبیعی بودن عملکرد کلیه، سطح سرمی آن باید ثابت و در حد طبیعی باقی بماند.
سطح کراتینین همانند سطح سرمی اوره اهمیت دارد ولی دیرتر از آن افزایش می یابد. میزان کراتینین سرم تحت تاثیر عوامل مختلفی چون اختلالات کلیوی حاد و مزمن، رژیم غذایی حاوی گوشت زیاد، تغییرات شبانه روزی، بارداری، دارو ها و آسیب شدید ماهیچه ای قرار می گیرد.
سطح کراتینین خون و ادرار به میزان فیلتراسیون گلومرولی (GFR) بستگی دارد، بنابراین کلیرانس کراتینین شاخص بسیار خوبی برای سنجش عملکرد کلیه ها است.
بالا بودن میزان کراتینین در خون در چه شرایطی دیده می شود؟
- انسداد دستگاه دفع ادرار
- مرگ یا نارسایی سلول های کلیه
- نارسایی احتقانی قلب
- دیابت
- افزایش تجمع پروتئین خوراکی در بدن
- ورزش سنگین
- کم آبی بر عملکرد کلیه ها تاثیر منفی می گذارد
- مصرف های دارو هایی نظیر: دارو های شیمی درمانی، سفالوسپورین، آسپرین، سایمتیدین و آمینوگلیکوزیدی
- اختلال در عملکرد پروستات
- التهاب در عملکرد کلیه
- عفونت باکتریایی کلیه
شرایط بیمار قبل از انجام تست کراتینین
- نیازی به ناشتایی بیمار نمی باشد.
- در بعضی مواقع به توصیه پزشک، بیمار قبل از آزمایش باید از خوردن گوشت پرهیز کند.
- ممکن است علاوه بر آزمایش خون، آزمایش کراتینین ادرار نیز درخواست شود و در بعضی موارد آزمایش ادرار 24 ساعته درخواست می شود.
هدف از انجام تست
منظور از انجام این آزمایش، چک کردن سلامت کلیه ها، تشخیص بیماری کلیوی و پایش وضعیت درمان بیماری کلیه ها می باشد. آزمایش کراتینین از سلامت کلیه ها خبر می دهد.
آزمایش کراتینین اطلاعات مهمی درباره وضعیت و شرایط کلیه به شخص می دهد. کراتینین یک ماده شیمیایی زائد می باشد که توسط متابولیسم عضلات و به میزان کمتری با خوردن گوشت تولید می گردد. کلیه های سالم کراتینین و سایر مواد زائد را از خون فیلتر می کنند. مواد زائد فیلتر شده از طریق ادرار از بدن خارج و دفع می گردد.
چنانچه کلیه ها به درستی فعالیت نکنند، امکان دارد میزان کراتینین خون افزایش پیدا کند. تست کراتینین سطح کراتینین خون را اندازه گیری کرده و تخمین می زند که کلیه ها چطور خون را فیلتر می کنند که به آن میزان فیلتراسیون گلومرولی یا eGFR) estimated glomerular filtration rate) می گویند. آزمایش کراتینین ادرار میزان کراتینین را در ادرار اندازه گیری می نماید
اهمیت کلینیکی
کراتینین بر خالف اوره با یک نسبت تقریباً ثابت وارد گردش خون شده و تمامی آن از تصفیه گلومرولی (GFR (عبور و از طریق ادرار دفع میگردد.
سطح کراتینین کمتر تحت تأثیر رژیم غذایی، سن، جنس و تمرینات قرار می گیرد.
اندازه گیری کراتینین برای ارزیابی کارکرد کلیه ها مفید است و تنها زمانی مقدار آن بالا میرود که کلیه ها 05 %فعالیت خود را از دست داده باشند. کلیرانس کراتینین فاکتور خوبی برای تخمین میزان تصفیه گلومرولی، همچنین عملکرد کلیه ها است و برای این منظور کراتینین سرم و ادرار 42 ساعته بطور همزمان مورد بررسی قرار می گیرند.
علت تجویز آزمایش کراتینین
آزمایش کراتینین یک شاخص مهم برای بررسی عملکرد کلیه می باشد. سطح بالای Creatinine در خون ممکن است نشانگر این باشد که کلیهها نمی توانند به درستی کار کنند. آزمایش خون کراتینین به پزشکان این امکان را می دهد تا بیماری کلیه را تشخیص بدهند، چون یک کلیه ضعیف نمی تواند مثل حالت نرمال، کراتینین را تصفیه کند و باعث افزایش میزان کراتینین در خون میشود.
تفسیر آزمایش Creatinine
وقتی که قرار است عملکرد کلیه بیمار مورد بررسی قرار گیرد، آزمایش کراتین یکی از آزمایشات معمول می باشد که به این منظور انجام می گیرد. افزایش کراتینین در خون عموما نشانگر کاهش تصفیه گلومرولی و ایجاد مشکل در عملکرد کلیهها می باشد.
به علت ثابت بودن همیشگی مقدار کراتینین، افزایش سطح آن نشان دهنده آسیب مزمن کلیه است و بر خلاف اوره تحت تاثیر مشکلات کبدی قرار نخواهد گرفت..
تعیین مقادیر کراتینین خون و کلیرانس کلیوی کراتینین به عنوان شاخصهای عملکرد کلیه مورد بررسی و بازبینی قرار میگیرند.
سطح کراتینین سرم یا خون تا زمانی که عملکرد کلیه به طور قابل توجهی دچار مشکلی نشده باشد، افزایش پیدا نمیکند. این افزایش میتواند ناشی از بیماری خاصی در بدن نیز باشد.
زمان تجویز آزمایش کراتینین خون
- بیماران دیابتی نوع ۱ یا دیابتی نوع ۲ بایستی حداقل سالی یک بار آزمایش کراتینین خون بدهند.
- بیماران دارای اختلالات و مشکلات کلیوی در زمان های منظم، باید تست ادرار و کراتینین خون را بدهند.
- افرادی که دارای بیماریهایی نظیر فشار خون بالا، دیابت یا مصرف داروهای مختلفی هستند که روی کلیه تاثیر میگذارد باید آزمایش ادرار و کراتینین را طبق نظر دکتر مستمر بدهند.
اساس روش کیت کراتینین
در این کیت بر اساس روش ژافه تهیه شده، که توسط Tiderstrom & Henagar در آن تغییراتی داده شده است.
در این روش کراتینین با آلکالین پیکرات تشکیل کمپلکس رنگی میدهد که در طول موج 490-510 نانومتر اندازه گیری میشود و شدت رنگ به وجود آمده متناسب با مقدار کراتینین در نمونه می باشد.
میزان نرمال Creatinine در خون
سن | جنسیت | میزان نرمال کراتینین خون |
بزرگسالان |
زنان | ۰.۵ تا ۱.۱ میلی گرم در دسی لیتر |
مردان | ۰.۶ تا۱.۳ میلی گرم در دسی لیتر | |
کودکان |
نوجوانان | ۵ تا ۱.۰ میلی گرم در دسی لیتر |
کودکان | ۰.۳ تا ۰.۷ میلی گرم در دسی لیتر | |
اطفال | ۰.۲ تا ۰.۴ میلی گرم در دسی لیتر | |
نوزادان | ۰.۳ تا ۱.۱ میلی گرم در دسی لیتر |
علت بالا بودن کراتینین در خون
- انسداد مجاری ادراری
- مرگ یا نارسایی سلولهای کلیه
- عفونت باکتریایی کلیه (پیلونفریت)
- اختلال در عملکرد پروستات
- التهاب گلومرولها در کلیه
- مصرف بعضی از داروها مانندآمینوگلیکوزیدی، سایمتیدین، داروهای شیمی درمانی، سفالوسپورین
- کمآبی بدن که بر عملکرد کلیهها تاثیر منفی گذاشته باشد.
- ورزش سنگین که میزان سوختوساز در عضلات را زیاد میکند.
- افزایش تجمع پروتئین خوراکی در بدن
- کاهش جریان خونی که به کلیهها وارد میشود؛ مثلا به دلیل نارسایی احتقانی قلب، دیابت یا کمآبی.
علائم ناشی از افزایش سطح کراتینین
- احساس دی هیدراته بودن
- ورم
- سرگیجه
- خستگی
- نفس تنگی
- استفراغ و حالت تهوع
- خشکی پوست
رژیم غذایی مناسب جهت کاهش کراتینین
- کاهش مصرف پروتئین حیوانی
- کاهش مصرف فراورده های لبنی از جمله شیر و انواع پنیر
- کاهش مصرف حبوبات و قارچ
- مصرف بیشتر آب
- خوردن آب سبزیجات تازه
- عدم استفاده از گوجهفرنگی، آووکادو، پودر فلفل قرمز، شکلات و پودر کاکائو، برگه زردآلو، کیوی، کشمش، و آفتابگردان در رژیمهای کم پتاسیم
- کاهش مصرف مایعات کافئیندار مانند قهوه، نسکافه و چای
- استفاده از خیار، شلغم، جو، کاهو، گلکلم، انواع جوانهها، تربچه و شیر سویا
- عدم استفاده از تخمه کدو و آفتابگردان، پنیر و کنجد در رژیمهای کم فسفر
تستهای آزمایشگاهی مکمل
- Creatinine clearance
- Estimated glomerular filtration rate (eGFR)
- Albumin creatinine ration (ACR)
- Blood urea nitrogen (BUN)
- Cystatin C
- Urine creatinine
نحوه جمع آوری نمونه
به منظور انجام آزمایش کراتینین خون در آزمایشگاه، خونگیری از ورید بازویی انجام می شود. قبل از انجام عمل نمونه گیری، شخص مراجعه کننده باید در مورد داروهایی که استفاده می کند به پرشک و یا پرسنل نمونه گیر آزمایشگاه گزارش دهد.
عواملی که باعث تداخل و ایجاد نتایج کاذب در انجام تست میشود؟
برخی داروها ممکن است سبب افزایش کراتینین شود از جمله مهار کننده های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین، آمینوگلیکوزیدها (مانند جنتامایسین)، سایمتدین، فلزات سنگین کموتراپیک (مانند سیسپلاتین)، و سایر داروهای نفروتوکسیک از جمله سفالوسپورین ها (مانند سفوکسیتین).
گزارش نتایج این تست
میزان نرمال کراتینین خون در آزمایشگاه بر حسب mg/dl بصورت زیر می باشد، اگر چه این میزان در هر آزمایشگاه و هر سن و جنس متفاوت می باشد، از آنجا که میزان کراتینین در خون متناسب با توده عضلانی افزایش می یابد، معمولاً میزان کراتینین خون مردان بیشتر از زنان می باشد.
افزایش میزان کراتینین در خون به این معنی می باشد که عملکرد نامطلوب کلیه ها چگونه است. شرایطی مانند کمبود آب بدن، کاهش حجم خون، خوردن مقدار زیادی گوشت، استعمال داروهای خاص و یا مصرف مکمل خوراکی کراتین می تواند موجب افزایش موقت کراتینین شود.
اگر میزان حجم کراتینین خون بالا تر از حد طبیعی باشد، ممکن است پزشک نتیجه را با تجویز سایر آزمایش های خون یا ادرار تأیید کند. چنانچه شک به آسیب کلیوی وجود داشته باشد، کنترل فشار خون که اغلب به دارو نیاز دارد بسیار ضروری است. آسیب دائمی کلیه ها قابل جبران و بهبودی نیست، اما با درمان مناسب می توان از بروز آسیب های بیشتر در آینده جلوگیری نمود.
اطلاعات سفارش
محتویات و بسته بندی:
دستگاه | محتویات | شماره سفارش | نام کیت |
MPR* | R1: 1 × 125 mL R2: 1 × 125 mL |
613027 | CREATININE |
SELECTRA Pro M/Pro XL |
R1: 2 × 25 mL R2: 2 × 25 mL |
613116 | CREATININE FOR Selectra |
HITACHI 911/912 |
R1: 2 × 50 mL R2: 2 × 50 mL |
613148 | CREATININE FOR Hitachi |
B.T 1500/3000/3500 |
R1: 2 × 50mL R2: 2 × 150 mL |
613181 | CREATININE FOR B.T |
*MPR: Multi-Purpose Reagent |
این کیت جهت اندازه گیری کمی غلظت کراتینین با روش دستی و انواع دستگاه های اتوآنالایزر می باشد و محتویات آن باید فقط برای فعالیت های تشخیص آزمایشگاهی (IVD) مورد استفاده قرار گیرد.
آماده سازی
محلول ها به صورت آماده برای مصرف می باشد.
نگهداری و پایداری
در صورت نگهداری در دمای 8-2 درجه سانتی گراد و محافظت از نور، کیت تا تاریخ انقضای درج شده روی جعبه پایدار است. در حالت Reagent Working به مدت 8 ساعت در دمای یخچال پایدار است.
بهداشت، ایمنی و دفع مواد زائد
جهت حذف و دور ریز تمام پسماندها طبق الزامات قانونی و محلی عمل شود.
برای جلوگیری از آلودگی معرفها، از وسایل تمیز یا یکبار مصرف استفاده نمایید. هنگام کار از دستکش استفاده کنید. از تماس معرفها با پوست و چشم خودداری کرده و در صورت تماس، موضع را با آب شستشو دهید.
نمونه ها
نمونه سرم عاری از همولیز، پالسمای هپارینه یا EDTA ، نمونه ادرار رندوم و 24 ساعته
پایداری | نمونه | ||
فریزر (روز) | یخچال (روز) | اتاق (ساعت) | |
90 | 7 | — | سرم |
30 | 30 | 30 | ادرار |
جداسازی نمونه های سرم و پالسما تا 120 دقیقه پس از نمونه گیری انجام شود.
مواد نگهدارنده نمونه ادرار 42 ساعته
جهت جمع آوری نمونه ادرار 22 ساعته نیازی به افزودن مواد نگهدارنده نیست. در صورتیکه اندازه گیری کراتینین نمونه ادرار 22 ساعته طی 2 ساعت پس از جمع آوری نمونه انجام نشود از مواد نگهدارنده استفاده می شود.
50% Acetic Acid 25mL per 24hr, Boric Acid 10gr per 24hr, Diazolidinyl Urea , 6M
Hydrochloric Acid, 6M Nitric Acid, Thymol, Sodium Carbonate.
قبل از انجام آزمایش یک حجم نمونه ادرار را با 19 حجم آب مقطر رقیق نموده و نتیجه را در عدد 20 ضرب نمایید.
روش تک محلوله
استاندارد | استاندارد | نمونه | |
آب مقطر (µL ) | 100 | — | — |
استاندارد (µL ) | — | 100 | — |
نمونه (µL ) | — | — | 100 |
معرف کاری(µL ) | 1000 | 1000 | 1000 |
پس از مخلوط کردن، 20 ثانیه صبر کنید (Time Delay) جذب نوری را تعیین نموده، اختالف نوری را پس از 80 ثانیه به دست آورید. |
روش دو محلوله :
استاندارد | استاندارد | نمونه | |
آب مقطر (µL ) | 100 | — | — |
استاندارد (µL ) | — | 100 | — |
نمونه (µL ) | — | — | 100 |
معرف کاری شماره 1(µL ) | 500 | 500 | 500 |
پس از مخلوط کردن 5 دقیقه صبر کنید و سپس معرف شماره 2 را اضافه کنید. | |||
معرف کاری شماره 2(µL ) | 500 | 500 | 500 |
پس از مخلوط کردن، 20 ثانیه صبر کنید (Time Delay) جذب نوری را تعیین نموده، اختالف نوری را پس از 80 ثانیه به دست آورید. |
دامنه مرجع
نمونه | سن | دامنه مرجع | واحد |
سرم | نوزاد: | mg/Dl | |
1 تا 4 روزه | 0/3-1/0 | ||
بیشتر از 4 روز | 0/2-0/4 | ||
کودکان | 0/3-0/7 | ||
نوجوانان | 0/5-1/0 | ||
بالغ: | |||
18 تا 60 سال | |||
مردان | 0/9-1/3 | ||
زنان | 0/6-1/1 | ||
60 تا 90 سال | |||
مردان | 0/8-1/3 | ||
زنان | 0/6-1/2 | ||
بیشتر از 90 سال | |||
مردان | 1/0-1/7 | ||
زنان | 0/6-1/3 | ||
ادرار | رندوم: | mg/Dl | |
مردان | |||
40 سال > | 24-392 | ||
40 سال ≤ | 22-328 | ||
زنان | |||
40 سال > | 16-327 | ||
40 سال ≤ | 15-278 | ||
24 ساعت: | mg/24hr | ||
مردان | 800-2000 | ||
زنان | 600-1800 | ||
24 ساعت: | mg/kg/24hr | ||
نوزاد | 8-20 | ||
کودکان | 8-22 | ||
نوجوانان | 8-30 | ||
بالغین: | |||
مردان | 14-26 | ||
زنان | 11-20 |
کنترل کیفی
جهت انجام کنترل کیفی داخلی توصیه می گردد از کنترل های
MAN NORM (ELITROL I), REF: 613046
از کالیبراسیون انجام برای و MAN PATH (ELITROL II), REF: 613047
613048: REF), ELICAL2 (CAL MAN یا استاندارد کراتینین 613079: REF که توسط شرکت من تامین می گردد استفاده شود.
ویژگی ها و کارآیی کیت
محدوده اندازه گیری
Measuring Range: 0.25-20 mg/dL
Limit Of Blank (LOB): 0.0009 mg/dL
Limit Of Detection (LOD): 0.045mg/dL
Limit Of Quantification (LOQ): 0.25 mg/dL
Within-run: | ||||
(%)CV | Mean (mg/dL) | n | Level | |
2.2 | 0.61 | 20 | Low | |
2.7 | 1.61 | 20 | Medium | |
0.9 | 6.71 | 20 | High |
Within-run: | |||
(%)CV | Mean (mg/dL) | n | Level |
4.2 | 0.60 | 20 | Low |
4.9 | 1.54 | 20 | Medium |
2.3 | 6.44 | 20 | High |
عوامل مداخله گر
گلوکز | گلوکز تا غلظت dL/mg 550 باعث تداخل نمی شود. |
کدورت | کدورت ناشی از تری گلیسرید تا غلظت dL/mg 500 باعث تداخل نمی شود. |
بیلی روبین | بیلی روبین تا غلظت dL/mg 3.0 باعث تداخل نمی شود. |
سید آسکوربیک | اسید آسکوربیک تا غلظت dL/mg 20 باعث تداخل نمی شود. |
هموگلوبین | هموگلوبین تا غلظت L/g 2.0 باعث تداخل نمی شود. |